เปิดตำนาน "ลักพระศพ" ธรรมเนียมที่ต้องรีบกระทำในยามวิกาล ก่อนงานพระราชพิธี

เปิดตำนาน "ลักพระศพ" ธรรมเนียมที่ต้องรีบกระทำในยามวิกาล ก่อนงานพระราชพิธี
Sponsored Ad

     ในช่วงเดือนตุลาคม ประเทศไทยจะเข้าสู่ช่วงพระราชพิธีสำคัญ วันนี้ LIEKR เลยมีความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ มาฝากทุกท่านกัน กับเรื่อง "ลักพระศพ" ธรรมเนียมปฏิบัติจากอดีตสู่ปัจจุบัน ลองไปอ่านกันดูค่ะน่าสนใจมากๆ 

Sponsored Ad

     คำว่า "ลักพระศพ" เป็นชื่อเรียกอย่างไม่เป็นทางการของเจ้าพนักงานภูษามาลา ที่ใช้พูดถึงขั้นตอนการอัญเชิญพระศพไปยังพระเมรุก่อนงานพระราชพิธี จะรีบกระทำในเวลาลางคืน หรือเช้ามืดก่อนงานพระราชพิธี โดยจะอัญเชิญพระโกศทรงพระศพออกจากตำหนัก หรือวังที่ประทับ ขึ้นยังพระราชยานรถม้า หรือราชยานคนหาม ไปยังสถานที่ใดที่หนึ่ง เพื่อตั้งรอริ้วขบวนงานพระราชพิธีที่จะเกิดขึ้นในตอนเช้า ดังตัวอย่างเหตุการณ์ลักพระศพที่เคยบันทึกเอาไว้ 

     เมื่อปี พ.ศ. 2430 ในงานพระศพของสมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา องค์ต้นราชสกุล มาลากุล ได้จัดขึ้นที่วังถนนหน้าพระลาน บริเวณท่าพระ เมื่อถึงกำหนดต้องพระราชทานเพลิงนั้น พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าให้อัญเชิญพระศพลงยังเรือพระประเทียบในเช้ามืดของวันนั้น จากนั้นล่องพระศพโดยขบวนเรือจากท่าพระไปยังท่าเตียน โดยบนเรือนั้นมีเหล่าพระโอรสเข้าประคองพระโกศอยู่ ขบวนเรือล่องตามแม่น้ำเจ้าพระยาลงไปถึงท่าเตียน จึงชักพระศพขึ้นบนท่า จากนั้นอัญเชิญพระศพไปยังท้ายวัดพระเชตุพนฯ ณ ที่นั้นขบวนราชยันตรารถรอรับอยู่เพื่อเข้าพิธีออกพระเมรุในช่วงสาย

Sponsored Ad

    อนึ่ง การลักพระศพนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกพระศพ แต่จะเกิดขึ้นกับบางกรณีเท่านั้น เช่น วังที่ตั้งพระศพนั้นอยู่ไกล หรือ อยู่อีกฝั่งของแม่น้ำ ห่างไกลจากวัดจากพระเมรุ ที่จะทำการพระราชทานเพลิง ดังนั้นการลักพระศพก็คือ การอัญเชิญพระศพมายังสถานที่ ที่สะดวกต่อการจัดริ้วขบวน เเละที่สำคัญคือเป็นการย่นเวลาให้เร็วขึ้น

.

Sponsored Ad

     มาถึงยุคปัจจุบัน อย่างที่เราทราบกันดีว่า ธรรมเนียมการปฏิบัติเกี่ยวกับพระบรมศพ และพระศพของพระราชวงศ์นั้นได้มีการปรับเปลี่ยนไปมากจากอดีต เห็นได้อย่างชัดเจนเรื่องหนึ่งก็คือ มีการนำหีบมาใช้ทรงพระศพแทนการใช้พระโกศ ดังนั้นเมื่อพระศพประดิษฐานลงหีบ พอถึงวันแห่จึงทำให้บนพระมหาราชรถนั้นมีเพียงพระโกศเปล่า เนื่องจากพระมหาราชรถสร้างไว้ตั้งแต่ต้นกรุงออกแบบให้วางได้เฉพาะพระโกศเท่านั้น หีบทรงพระศพจึงไม่สามารถขึ้นวางบนพระมหาราชรถได้ เจ้าพนักงานจึงต้องทำการลักพระศพล่วงหน้าไปก่อนในเวลากลางคืน โดยอัญเชิญหีบทรงพระศพเข้ายังรถตู้ยนต์พระที่นั่ง จากนั้นตั้งขบวนเคลื่อนไปยังท้องสนามหลวง พอถึงก็ชักพระศพขึ้นยังพระเมรุเพื่อรอริ้วขบวนพระราชพิธี ที่จะแห่พระโกศเปล่าตามมาในภายหลังดังหมายกำหนดการ

    ▲ จากภาพซ้ายคือ สมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ พระราชโอรสในพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 2 ประสูติแต่เจ้าฟ้าหญิงกุณฑลทิพยวดี จากภาพขวาคือ การอัญเชิญพระบรมศพ และพระศพในอดีต

Sponsored Ad

.

Sponsored Ad

.

.

.

ความรู้เพิ่มเติม 

สำหรับงานพระราชพิธี ในหลวง รัชกาลที่ 9 

ความรู้ดีๆ 

ธรรมเนียมนี้จะปฏิบัติเป็นการภายใน 

     สำหรับเรื่องนี้ท่านผู้อ่านทุกท่านคงได้รู้ธรรมเนียมปฏิบัติ หรือ โบราณราชประเพณี ที่เป็นธรรมเยีนมสิบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น

ข้อมูลและภาพจาก  คลังประวัติศาสตร์ไทย